Enorme studie: autisme komt waarschijnlijk helemaal niet vaker voor bij jongens

Tot nu toe werd altijd gedacht dat autisme vaker voorkomt bij jongens dan bij meisjes. Maar een grote nieuwe studie toont nu aan dat dit waarschijnlijk niet klopt.

Sinds de jaren 90 is het aantal mensen met autismespectrumstoornis (ASS) gestegen, maar er zijn veel meer jongens dan meisjes gediagnosticeerd. De DSM-5, die psychische aandoeningen definieert, stelt dat voor elke vier mannen slechts één vrouw de diagnose krijgt.

Maar een nieuw onderzoek van het Karolinska Instituut in Zweden, schetst een heel ander beeld. In de kindertijd krijgen jongens veel vaker de diagnose autisme maar op volwassen leeftijd zijn er evenveel vrouwen als mannen met de aandoening. Vrouwen krijgen dus pas later in hun leven de diagnose.

Andere symptomen

Als autisme vooral wordt gedefinieerd als iets dat met name jongens treft, is het natuurlijk gemakkelijk te begrijpen waarom het bij meisjes over het hoofd wordt gezien, zeker omdat de symptomen anders kunnen zijn.

“Recente onderzoeken en zelfgerapporteerde ervaringen van autistische vrouwen, suggereren dat de werkelijke verhouding minder scheef is en dat de huidige methodes er niet in slagen autisme bij veel vrouwen te herkennen. Dat gebeurt pas later in het leven, als het al gebeurt”, legt autismepatiënt en belangenbehartiger Anne Cary uit in een redactioneel commentaar bij het onderzoek. “Dit bewijs lijkt het argument te ondersteunen dat vertekeningen in de diagnostiek en niet een daadwerkelijk verschil in voorkomen, ten grondslag liggen aan de algemeen aanvaarde verhouding van 4:1 tussen mannen en vrouwen.”

2,7 miljoen Zweden

De onderzoekers analyseerden de medische dossiers van meer dan 2,7 miljoen Zweden die tussen 1985 en 2020 zijn geboren, om te volgen hoe het aantal autismediagnoses veranderde vanaf de geboorte tot een leeftijd van 37 jaar.

Hoewel mannen in de kindertijd doorgaans veel vaker met autisme werden gediagnosticeerd dan vrouwen, trok deze sekseverhouding rond de leeftijd van 20 jaar vrijwel gelijk. Deze bevinding laat zien dat autisme eigenlijk geen overwegend mannelijke aandoening is. Het duurt alleen langer voordat meisjes en vrouwen worden gediagnosticeerd. Waarom dat zo is, blijft onduidelijk.

Mogelijk ontwikkelen autistische kenmerken zich pas later bij vrouwen, maar waarschijnlijker is het dat de diagnose bij jonge meisjes vaker wordt gemist. “Ten eerste zijn er waarschijnlijk sekseverschillen in de manier waarop autistische kenmerken zich presenteren, vooral in de kindertijd. Ten tweede denken ouders en leerkrachten mogelijk dat meisjes niet autistisch zijn en daardoor letten ze er ook minder op”, leggen de onderzoekers uit.

Kanttekeningen

De vele jaren aan gegevens uit zo’n grote steekproef maken de bevindingen behoorlijk robuust, maar er moet rekening worden gehouden met enkele beperkingen. Ten eerste zijn er alleen maar mensen uit Zweden onderzocht. Er werd ten tweede geen rekening gehouden met de effecten van aandoeningen die vaak samen voorkomen met autismespectrumstoornis, zoals ADHD, verstandelijke beperkingen, depressie en angststoornissen. Verder werd niet ingegaan op andere demografische factoren, zoals etniciteit of sociaaleconomische status.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Geen enkel bewijs dat verstoorde darmflora autisme veroorzaakt: “Als er al een verband is, is het andersom” en Autisme dat op jonge leeftijd wordt vastgesteld, verschilt van een diagnose op latere leeftijd. Of lees dit artikel: Evolutionaire verklaring voor autisme: het is mogelijk een waardevolle vorm van neurodiversiteit.

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: