Race naar de maan vertraagd, tentoonstelling gestart

De langverwachte Artemis II-maanmissie is uitgesteld tot ten vroegste maart 2026. Een hardnekkig waterstoflek tijdens de laatste grote test was de druppel. Terwijl NASA de problemen oplost, opent Space Expo in Noordwijk een tentoonstelling over deze historische vlucht.

De spanning was om te snijden bij NASA’s Kennedy Space Center. Voor het eerst in meer dan vijftig jaar stond er een raket klaar om mensen naar de Maan te brengen. Maar in de laatste minuten van de cruciale wet dress rehearsal sloeg het noodlot toe: een lekkage van vloeibare waterstof forceerde een vroegtijdige stop van de test. Het gevolg? De bemenste Artemis II-vlucht, die eerst in februari moest vertrekken, is nu officieel uitgesteld tot ten vroegste maart 2026. Het uitstel markeert een teleurstelling, maar ook de harde realiteit van ruimtevaart: veiligheid gaat boven alles.

De test die tot uitstel leidde

De wet dress rehearsal is de meest realistische generale repetitie voor een lancering. Alles wordt nagebootst, inclusief het volledig tanken van de 98 meter hoge SLS-raket met zo’n 2,7 miljoen liter supergekoelde brandstof. Het doel is niet om te vertrekken, maar om net die problemen op te sporen die nu zijn opgetreden. Het hoofdprobleem was een lek in een koppeling voor vloeibare waterstof, een kwestie die ook bij de onbemande Artemis I-missie al voor vertraging zorgde. Ondanks urenlange pogingen en het alsnog succesvol weten te vullen van alle brandstoftanks, leidde vervolgens een piek buiten de tolerantiewaarden van weglekkende waterstof ertoe dat de geautomatiseerde telling 5 minuten en 15 seconden voor de gesimuleerde lancering werd afgebroken.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

De koudegolf in Florida vertraagde de operatie verder – de tankkopelingen moeten warm genoeg blijven – en ook technische kwesties rond een klep van de Orion-capsule plus communicatieproblemen tussen grondteams droegen bij aan de complexiteit. NASA benadrukt dat het identificeren en oplossen van deze problemen vóór de echte lancering precies is waar deze test voor bedoeld is. De vier astronauten – Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch en Jeremy Hansen – zijn uit quarantaine ontslagen en keren daar twee weken voor de nieuwe lanceerpoging in maart, weer in terug.

Spotlights verlichten NASA’s Artemis II SLS-raket met het Orion-ruimtevaartuig bovenop een mobiel lanceerplatform op Kennedy Space Center in Florida. De raket onderging hier de cruciale tests die tot uitstel leidden. Foto: NASA/Brandon Hancock

Een nieuw hoofdstuk begint in Noordwijk

Terwijl ingenieurs in Florida de raket analyseren, gaat het verhaal van Artemis gewoon verder – in Nederland. Vandaag opent ruimtevaartmuseum Space Expo in Noordwijk officieel haar tijdelijke tentoonstelling ‘Artemis II’. De expositie plaatst de aanstaande missie in een breder perspectief: het is niet alleen een technisch hoogstandje, maar ook het begin van een nieuwe internationale race naar de Maan, met spelers als China en Rusland, en een nog niet geheel zeker pad naar latere missies. De tentoonstelling legt uit waarom we terugkeren naar onze natuurlijke satelliet en besteedt speciale aandacht aan de Europese bijdrage, waaronder de met Nederlandse zonnepanelen uitgeruste Orion-servicemodule. Ook een maansteen, diverse schaalmodellen waaronder een opengewerkte Orion capsule en gereedschappen uit het Apollo tijdperk zijn in deze tijdelijke expositie te bewonderen. Bezoekers kunnen tot in het museum tot juni 2026 kennismaken met de bemanning van Artemis II, de maanmissie hardware van toen en nu, en de toekomstplannen voor een permanente maanbasis.

Onder belangstelling van pers en vertegenwoordigers van Airbus en ESA, opende op 5 februari 2026 de tijdelijke expositie Artemis II in Space Expo, Noordwijk. De expositie vertelt het verhaal van de eerste bemenste maanmissie in decennia en de geopolitieke ruimterace die ermee gepaard gaat. Foto’s: Yorick La Rivière/Scientias

Een voorzichtige stap in een gouden eeuw van verkenning

Het uitstel van Artemis II is een reminder dat ruimtevaart, vooral met mensen aan boord, nu eenmaal met buitengewoon geduld gepaard gaat. Elke seconde van de afgebroken test heeft waardevolle data opgeleverd om de raket veiliger te maken. De parallelle opening van de tentoonstelling in Noordwijk toont dat het avontuur ondertussen gewoon doorgaat, niet alleen in de controlekamers van NASA, maar ook in de hoofden en harten van een nieuw publiek. De reis naar Maart is nu even letterlijk als figuurlijk, maar de doelstelling blijft onveranderd: een fundering leggen voor de volgende grote sprong, van de Maan naar Mars.

Houd ons thema Artemis  in de gaten en blijf op de hoogte!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: