Hij kon zich wél alles herinneren, maar durfde nog niet te praten. Nu bekent de verdachte de moord op Lisa

5 uren geleden 2

„U hoort de nieuwe beschuldiging”, zegt de rechter tegen de verdachte. „Poging tot verkrachting en mishandeling. Klopt het wat de officier u verwijt?”

De man in zwarte trui antwoordt met ietwat hese stem: „Yes.”

„Vorige keer heb ik u gevraagd naar die andere vrouw. Heeft u die verkracht?”
„Yes.”
„En heeft u Lisa gedood?”
„Yes.”

De man die zich Chris Jude noemt heeft bekend, zo blijkt woensdagmiddag al na een paar minuten in de Amsterdamse rechtbank. Dat hij op 20 augustus in Duivendrecht de zeventienjarige Lisa vermoordde, dat hij op 15 augustus aan de Weesperszijde in Amsterdam met geweld een vrouw verkrachtte en vijf dagen eerder – nagenoeg op dezelfde plek – hetzelfde heeft geprobeerd.

Tegen de politie zei hij eerder zich van dit alles niets te kunnen herinneren. Maar in januari veranderde hij zijn verhaal, aldus de officier van justitie in de overvolle zittingszaal. „Hij verklaarde onder meer: ‘Ik was eerlijk gezegd heel erg bang om erover te praten. Ik kan me alles herinneren, maar was er nog niet klaar voor.’”

Vorige week, tijdens nadere verhoren, volgden de bekentenissen. Ook van de poging tot verkrachting en mishandeling op 10 augustus, waarvan het OM hem pas recent verdenkt. Woensdag werd duidelijk wat er die nacht gebeurde: Jude viel een dertigjarige vrouw aan, terwijl zij van haar werk naar huis wandelde. Hij greep haar van achteren beet, gooide haar op de grond en ging bovenop haar liggen. „Don’t scream”, zou hij hebben gezegd. Toen ze toch begon te schreeuwen en er een fietser stopte, vluchtte hij uiteindelijk. De politie pakte de zaak aanvankelijk op als straatroof. Na de verkrachting op de Weesperzijde vijf dagen later, kwam ook dit incident weer in beeld. In januari bleek uit forensisch onderzoek dat bloed op een schoen van de verdachte matchte met dat van het dertigjarige slachtoffer.

Wel degelijk familie bekend

Hoe kwam hij tot zulk geweld? Volgens de rechtbank sluit zijn huidige verklaring aan bij wat zijn advocaten al naar voren brachten tijdens de vorige zitting: dat hij stemmen in zijn hoofd hoort die hem opdrachten geven en die hij niet onder controle heeft. Die stemmen, zo verklaarde Jude, schreeuwden hem toe tijdens die nachten in augustus:

„Ze vertelden mij dat ik met een vrouw naar bed moest om naar de hemel te gaan, dus ging ik naar de Wallen en ik heb betaald maar ik kreeg geen seks. Toen zeiden de stemmen dat ik iemand moest verkrachten en dat heb ik toen geprobeerd, maar dat lukte niet, want er kwam iemand aan. Toen heb ik het opnieuw gedaan en werkte het wel, maar ben ik niet naar de hemel gegaan. Ik was heel erg verdrietig en boos. En toen zeiden ze – de stemmen – dat ik iemand moest vermoorden en toen heb ik een mes gekocht en heb ik Lisa vermoord.” De stemmen hadden hem daarna opgedragen zelfmoord te plegen. „Dat wilde ik ook doen, maar dat lukte niet omdat de politie kwam om mij te arresteren.”

De identiteit van de naar eigen zeggen 22-jarige verdachte is nog steeds niet helemaal helder. Wat volgens het OM wél vaststaat: wat hij hier eerder over aan de politie vertelde, „is onjuist of in ieder geval zeer onvolledig”. Chris Jude arriveerde in juli vorig jaar in een asielzoekerscentrum in Amsterdam-Zuidoost, vlak bij de plek waar Lisa werd vermoord en waar de verkrachting en poging daartoe plaatsvonden. Inmiddels is duidelijk dat hij via Italië, Frankrijk en Duitsland naar Nederland kwam.

Uit nader onderzoek, onder meer naar zijn asielprocedure in Duitsland, bleek dat hij naast de fictieve naam Chris Jude ook een andere naam en een andere geboortedatum gebruikte. Ook bleek dat hij niet opgroeide in weeshuizen in Nigeria – maar daar alleen korte periodes verbleef als hij was weggelopen van huis. En dat hij wel degelijk familie heeft: in Duitsland vertelde hij over het werk van zijn vader en gaf hij namen van vier broers. Via sociale media zou hij contact hebben gehad met een vrouw die mogelijk zijn zus is. Zij postte in december zijn foto met de tekst: „Looking for my brother, please am looking for my brother. His name is Chris.”

Onderzoek in Pieter Baancentrum

De advocaat van de verdachte, Dané Kisteman, benoemde opnieuw het grote leed van de slachtoffers en nabestaanden. Daarnaast zei ze kort dat het „evident” is dat er sprake is van psychische problemen bij haar cliënt. „Hij krijgt olanzapine voorgeschreven, een antipsychoticum ter remming van wanen en hallucinaties.”

De vraag waar het uiteindelijk om zal draaien, is in welke mate Chris Jude verantwoordelijk gehouden kan worden voor zijn daden. In maart wordt hij in het Pieter Baancentrum (PBC) opgenomen voor onderzoek. Als hij volledig ontoerekeningsvatbaar blijkt, krijgt hij geen celstraf maar wordt hij waarschijnlijk opgenomen in een psychiatrische kliniek, zodat hij behandeld kan worden en de samenleving wordt beschermd.

De nabestaanden van Lisa nemen de bekentenis van Jude „voor kennisgeving aan”, zei advocaat Wendy van Egmond woensdag na afloop van de zitting. Ook zij zullen de bevindingen van het persoonlijkheidsonderzoek afwachten. „Op dit moment moeten ze het nog doen met wat hij verklaart, en omdat dat steeds wisselt, kijken zij uit naar het rapport van het PBC.”

De volgende zitting in de zaak staat gepland op 30 april.