IEA roept op om thuis te werken, minder hard te rijden en ov te pakken. Is een autoloze zondag weer een optie?

1 dag geleden 2

De oproep deze ochtend van het Internationaal Energieagentschap (IEA) was duidelijk: gezien de wereldwijde energiecrisis, zullen ook burgers hun energieverbruik moeten verlagen. De suggesties die het IEA deed gingen vooral over het beperken van het wegverkeer en waren behoorlijk concreet: werk zo veel mogelijk thuis bijvoorbeeld. Rij 10 km/h minder hard. Pak zoveel mogelijk het openbaar vervoer en kies voor deelauto’s.

Nu heeft het Nederlandse kabinet bij monde van minister Vincent Karremans (Infrastructuur, VVD) al gezegd dat er nog geen overheidsmaatregelen worden afgekondigd. Maar bij ons op de redactie was toch de vraag: zou een autoloze zondag niet ook een optie zijn? Daarvan zijn er in Nederland in 1973 en 1974 tien geweest. Aanleiding was de olieboycot van olieproducerende landen richting Europa en de Verenigde Staten vanwege de steun aan Israël tijdens de Jom Kippoer-oorlog.

De autoloze zondagen, als maatregel om brandstof te besparen, werden vanuit het Torentje door toenmalig premier Joop den Uyl (PvdA) aangekondigd, samen met ‘brandstof op de bon’. „We zullen ons blijvend moeten instellen op een levensgedrag met een zuiniger gebruik van grondstoffen en energie”, zei hij – toen al.

Lees ook een reportage uit 1973

Verschuiving in verkeerspieken is uitgebleven

Alleen politie, brandweer, ambulances, bussen en taxi’s mochten tijdens die zondagen de weg op, naast mensen met een speciale ontheffing. Er was destijds protest (bumperstickers met ‘Ik rij honderd als Den Uyl opdondert’), maar de meeste verhalen die over de autoloze zondagen rondgaan zijn van toenmalige kinderen die fietsend en rolschaatsend over lege snelwegen gingen – en daar nu nog met plezier op terugkijken.

Hoe zou zoiets gaan als dit nu wordt aangekondigd? Zou de Nederlander dat pikken? En is het te handhaven? Er waren begin jaren zeventig nog geen 3 miljoen auto’s in Nederland, nu zijn dat er bijna 9,5 miljoen. En wie krijgen uitzonderingen? Als elektrische auto’s wel de weg op mogen, kunnen kinderen en volwassenen alsnog niet met skeelers, bakfietsen of fatbikes de weg op. We horen graag jullie gedachten op eva.smal@nrc.nl.