In een nestje met een staart houdt deze vogel haar eieren veilig

Zwaluwstaartmanakins, vrolijke kleurrijke vogeltjes uit het Atlantische bos in het zuiden van Brazilië en Paraguay, maken doorgaans veel werk van hun nest. Ze bouwen dat meestal in de struiken langs een kreekje en versieren het bouwsel vervolgens met ‘staarten’, lange slierten nestmateriaal die naar beneden hangen. Dat doen de vogelouders niet om het mooi, maar om het nut, zo ontdekten Braziliaanse biologen.

Volgens een onbewezen theorie zou de staart aan het nest dienen als camouflage om de eieren te beschermen tegen roofdieren. De onderzoekers wilden dat weleens testen. Ze verzamelden verlaten nesten van zwaluwstaartmanakins en gebruikten die in een vergelijkend onderzoek. Daarbij hielden ze 54 keer een nest met staart en 54 keer een nest zonder staart twintig dagen achtereen in de gaten. In de nesten legden ze twee nepeieren gemaakt van boetseerklei.

Het verschil was overduidelijk: nesten zonder staart werden tien keer zo vaak leeggeroofd (elf tegen één). De cameraval die bij de nesten was geïnstalleerd kon soms de dader op heterdaad betrappen. Identificatie leverde een bonte stoet van eierstelende vogels op: roodkopmotmot, roodborsttoekan, reuzenmierklauwier, rode miertangare, en een witneklijster. Ook zagen de onderzoekers opossums en een boomrat bij de nesten, maar die hadden al snel door dat het om nepeieren ging. Deze nachtdieren jagen op reuk, in tegenstelling tot de vogels, die op zicht jagen.

In dat laatste zien de onderzoekers een extra aanwijzing dat de neststaart werkt als camouflage. De vogels herkennen het komvormige silhouet van een nestje dan niet meer in het gewas.