Je slaapt helemaal niet beter door pink noise. Sterker nog, je nachtrust verslechtert

Pink noise is de nieuwste hype die al onze slaapproblemen gaat oplossen. Gelukkig is er de wetenschap die nog even checkt of dat ook echt zo is. Helaas: het werkt zelfs averechts.

Pink noise, een type breedbandruis zoals white noise, wordt vaak gebruikt om beter te slapen. Maar in werkelijkheid verslechtert het juist de remslaap en verstoort het geluid het herstel tijdens de slaap. Oordopjes blijken veel effectiever.

“Remslaap is belangrijk voor je geheugen, emotieregulatie en hersenontwikkeling. Daarom stellen we dat het afspelen van roze ruis en andere vormen van breedbandruis tijdens de slaap schadelijk kan zijn, vooral voor kinderen, van wie de hersenen nog in ontwikkeling zijn en die veel meer remslaap nodig hebben dan volwassenen”, aldus hoofdonderzoeker Mathias Basner, hoogleraar slaap en chronobiologie van de University of Pennsylvania.

Wat werd getest

Onderzoekers observeerden 25 gezonde volwassenen tussen de 21 en 41 jaar, die een weeklang in een slaaplaboratorium sliepen. De deelnemers gaven aan dat zij eerder geen geluid gebruikten om in slaap te vallen en geen slaapstoornissen hadden. Zij sliepen onder verschillende omstandigheden, waaronder blootstelling aan vliegtuiggeluid, roze ruis, vliegtuiggeluid gecombineerd met roze ruis en vliegtuiggeluid in combinatie met oordopjes. Elke ochtend deden zij tests en enquêtes om slaapkwaliteit, alertheid en andere gezondheidseffecten te meten.

Tijdens onze slaap doorlopen we meerdere keren per nacht cycli van diepe slaap en remslaap. Diepe slaap is belangrijk voor lichamelijk herstel, geheugenconsolidatie en het verwijderen van afvalstoffen uit de hersenen. Remslaap, ook wel droomslaap genoemd, is belangrijk voor emotieregulatie, motorische vaardigheden en hersenontwikkeling. Op deze manier vullen diepe slaap en remslaap elkaar aan en zorgen ze er samen voor dat we ’s ochtends hersteld wakker worden, klaar voor de nieuwe dag.

Wat is roze ruis?

Roze ruis is een vorm van breedbandruis, een continu geluid dat is verspreid over een breed frequentiebereik. Het klinkt gelijkmatig en soort van statisch. Tot breedbandruis behoren ook de bekende white noise en bijvoorbeeld bruine en blauwe ruis.

De verschillende ruiskleuren verschillen in hun energieverdeling over het hoorbare spectrum, wat bepaalt of ze hoog- of laag klinken. Natuurgeluiden van bijvoorbeeld de oceaan of regen zijn eveneens breedbandgeluiden en veel huishoudelijke apparaten zoals airconditioners en ventilatoren produceren breedbandruis. Het wordt ook gebruikt om de klachten van tinnitus of ADHD te verminderen.

Opvallende resultaten

Terug naar het onderzoek: wie de hele nacht vliegtuiggeluid hoorde, kreeg gemiddeld 23 minuten minder diepe slaap. Oordopjes verhielpen dat probleem grotendeels. Roze ruis alleen, bij 50 decibel wat gelijkstaat aan een gemiddeld regenbuitje, verminderde de remslaap met bijna 19 minuten.

Wanneer roze ruis werd gecombineerd met vliegtuiggeluid, waren zowel de diepe slaap als de remslaap aanzienlijk korter dan tijdens nachten zonder geluid. Bovendien nam de tijd dat deelnemers wakker lagen met 15 minuten toe, iets wat niet gebeurde tijdens nachten met alleen vliegtuiggeluid of alleen roze ruis.

Deelnemers gaven ook aan dat hun slaap lichter aanvoelde, dat zij vaker wakker werden en dat hun algehele slaapkwaliteit slechter was bij blootstelling aan vliegtuiggeluid of roze ruis, vergeleken met nachten zonder geluid, tenzij ze oordopjes gebruikten.

Pas op met breedbandruis

Miljoenen mensen spelen elke nacht breedbandruis af tijdens hun slaap. Zo zijn witte ruis en ambient-podcasts samen goed voor drie miljoen luisteruren per dag op Spotify en de vijf populairste YouTube-video’s bij de zoekopdracht ‘white noise’ zijn samen meer dan 700 miljoen keer bekeken. Toch is er weinig bewijs dat het helpt.

“Alles bij elkaar genomen waarschuwen onze resultaten tegen het gebruik van breedbandruis, vooral bij pasgeborenen en peuters en maken ze duidelijk dat er meer onderzoek nodig is bij kwetsbare groepen naar langdurig gebruik, naar de verschillende kleuren van breedbandruis en naar veilige geluidsniveaus van breedbandruis in relatie tot slaap”, besluit Basner.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Invloed van licht in je slaapkamer is groot! En ook op wakker worden en Wil je mooie herinneringen maken? Zorg dan dat je goed slaapt (en veel nieuwe dingen doet). Of lees dit artikel: Slaap je slecht of is je biologische klok van slag? Dit kan allerlei psychische problemen verergeren.

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: