Koude-vortex in Noord-Amerika, hoe kan dat?

Diederik legt uit hoe dat zit met zo’n polar vortex.

De afgelopen weken was het in Nederland flink koud en sneeuwig. Maar wie nu naar Noord-Amerika kijkt, ziet pas écht winterweer. En dan volgt al snel de logische vraag: hoe kan het zo koud zijn, terwijl we het tegelijkertijd hebben over een opwarmend klimaat?

Pasta, een aquarium, kleurstoffen en ijs. En hete thee

In een deze video legt Diederik dat uit met een paar simpele voorbeelden: pasta, een aquarium, kleurstoffen en ijs. Klinkt wat vreemd, maar juist met dat soort beelden wordt het duidelijk waarom extreme kou en een opwarmend klimaat prima naast elkaar kunnen bestaan.

Daar zijn grofweg twee redenen voor. De eerste heeft te maken met de zogeheten polar vortex of poolwervel, een enorme draaiende ‘koudebel’ boven de pool. Als die wervel verstoord raakt, kan ijskoude lucht veel verder naar het zuiden uitzakken.

Weer en klimaat: twee verschillende dingen

Het tweede punt is misschien nog belangrijker: weer en klimaat zijn niet hetzelfde. Weer gaat over uitschieters van dag tot dag, klimaat gaat over het gemiddelde over lange tijd.

Je kunt dus best een periode van bittere kou krijgen in een wereld die gemiddeld warmer wordt. Vergelijk het met je inkomen: als je gemiddeld meer gaat verdienen, kun je nog steeds een flinke, onverwachte uitgave hebben. Je staat misschien minder vaak rood, maar je tv kan nog steeds ineens de geest geven.

Afbeelding bovenaan dit artikel: National Science Foundation - National Science Foundation: Scientists Verify Predictive Model for Winter Weather, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=18487921