Kleine ondernemers komen opnieuw met massaclaim tegen ABN Amro vanwege te hoge rente

Kleine ondernemers doen een nieuwe poging om via een massaclaim schadevergoeding te krijgen van ABN Amro. De bank heeft volgens hen te hoge rente gerekend op hun zakelijke kredieten. Deze dinsdag heeft een stichting, gesteund door meer dan duizend ondernemers en koepelorganisatie Ondernemend Nederland, de documenten voor een hoger beroep ingediend bij het gerechtshof van Amsterdam.

Afgelopen zomer verklaarde een lagere rechtbank de claim van Stichting Massaschade en Consument (SMC) niet ontvankelijk, omdat de casussen van de ondernemers niet genoeg op elkaar zouden lijken. Daardoor zou een gezamenlijke rechtszaak niet het juiste middel zijn.

Met een nieuwe advocaat hoopt de SMC dat de claim in hoger beroep ontvankelijk verklaard wordt. Daarna zou een lagere rechtbank zich inhoudelijk over de zaak moeten buigen. Mocht de claim worden toegewezen, dan kan dat mogelijk schadevergoeding opleveren voor 200.000 ondernemers, stelt de SMC.

Rente steeg wel, maar daalde niet

Die 200.000 ondernemers hadden tussen 2003 en 2021 een zogeheten Ondernemerskrediet bij ABN Amro: een doorlopende lening van maximaal 125.000 euro. Ze konden niet onderhandelen over de rente: die zou meebewegen „met de marktrente”, aldus de website van ABN Amro destijds.

Als de marktrente steeg, steeg ook de rente op het krediet: de marktrente plus de marge voor de bank. Dat schrijft SMC in de stukken voor het hof. Maar als de marktrente daalde, ging de kredietrente niet mee.

Vanaf de kredietcrisis (2008) tot en met 2021 bracht ABN Amro 10,5 procent rente op de ondernemersleningen in rekening. De belangrijkste marktrentes daalden in die periode allemaal van ruim 4 procent tot nul, of ze werden zelfs negatief. De marge tussen de marktrente en de rente die ABN Amro rekende, liep hierdoor op van gemiddeld 5,8 procent naar gemiddeld 10 procent, schrijft de SMC op basis van een deskundigenonderzoek dat ze het gerechtshof nu voorlegt.

In soortgelijke zaken over doorlopende consumentenkrediet moesten banken van het Kifid schadevergoeding betalen

In soortgelijke zaken over doorlopend consumentenkrediet heeft klachtenorgaan Kifid bindende bepaald dat banken de algemene marktrente hadden moeten volgen. Verschillende banken deden dat niet en moesten daarom schadevergoeding betalen. ABN Amro heeft hiervoor na een deal met de Consumentenbond enkele honderden miljoenen euro’s uitgetrokken om 250.000 klanten met een doorlopend consumentenkrediet te compenseren.

De kleine ondernemers die zich achter de claim van de SMC hebben geschaard, hebben geen klachtenorgaan als Kifid tot hun beschikking. Het klachtenloket is sinds 2018 na afspraken met banken voor bepaalde kleine kredieten wel beschikbaar voor mkb’ers, maar dat geldt niet voor kredieten die eerder zijn afgesloten. Ondernemers wier schadeclaim de bank weigerde, zagen zich daarom genoodzaakt naar de rechter te stappen.

Bang voor relatie met bank

Dat de SMC-advocaten nu een nieuwe poging wagen de zaak via een collectieve claim te regelen, is volgens hen te verantwoorden omdat de situaties van ondernemers wél erg op elkaar lijken. Zo hadden de meeste klanten precies dezelfde rente en werden rentewijzigingen vrijwel gelijktijdig doorgevoerd.

Een individuele rechtsgang zou voor de kleine bedrijven ook te duur zijn, schrijft de SMC aan het gerechtshof. Dat is ook voor de banken een argument geweest nu wel het Kifid-loket te openen voor kleinere zakelijke klanten. Veel van die ondernemers durven bovendien geen individuele rechtsgang aan omdat ze bang zijn de relatie met de bank op het spel te zetten – zonder bankrekening is geen bedrijf draaiende te houden.

ABN Amro verwijst desgevraagd naar de reactie die de bank gaf in 2024, toen de ondernemers voor het eerst met hun massaclaim kwamen. Toen schreef de bank dat „de gemaakte verwijten ongegrond” zijn. De bank zegt de nieuwe stukken goed te gaan bestuderen.