Van vier- naar tweevoetig: dit reptiel liep als volwassene vooral op z’n achterpoten

Een uitgestorven krokodilachtige uit Arizona begon het leven op vier poten, maar liep later waarschijnlijk alleen nog op z’n achterpoten.

Onderzoekers hebben op basis van fossielen uit het Petrified Forest National Park in de Amerikaanse staat Arizona een nieuwe soort beschreven: Sonselasuchus cedrus. Het dier leefde zo’n 215 miljoen jaar geleden in het Laat-Trias en behoorde tot de zogeheten shuvosauriden. Dat is een groep reptielen die afstamt van de krokodilachtigen. Het onderzoek is te vinden in het blad Journal of Vertebrate Paleontology.

Net zo groot als een poedel

De nieuwe soort S. cedrus had waarschijnlijk een tandeloze bek, grote oogkassen en holle botten. Ook denken de onderzoekers dat het als jong dier nog vrij gelijke voor- en achterpoten had, maar dat de achterpoten tijdens het opgroeien groter en steviger werden. Daardoor zou het dier later in zijn leven vooral op twee poten hebben gelopen. Uit het onderzoek blijkt dat een volwassen S. cedrus ongeveer net zo groot was als een poedel.

De vindplaats van de fossielen, Petrified Forest National Park, is trouwens opvallend rijk te noemen: op één plek vonden onderzoekers meer dan 3.000 fossielen. Van die gigantische vondst kunnen 950 botten aan de nieuwe soort toegeschreven worden. Waarschijnlijk gaat het om de vondst van minstens 36 individuen. Dat is heel bijzonder: vaak worden tijdens opgravingen maar een paar losse botten van een individu gevonden. Bij deze opgraving is waarschijnlijk een hele populatie gevonden.

Leestip: Student vindt piepklein fossiel en ontdekt een uitgestorven krokodillensoort

Hoofdonderzoeker Elliott Armour Smith zegt: “Door de verschillende verhoudingen van de voor- en achterpootbotten te analyseren ontdekten we dat de tweevoetige houding mogelijk ontstond door een verschil in groeisnelheid. We ontdekten dat Sonselasuchus als jong dier voor- en achterpoten had die meer in verhouding waren en dat de achterpoten tijdens het opgroeien langer en sterker werden. Daarom denken we dat deze dieren in het begin rondliepen op vier poten, en later als volwassene alleen nog hun achterpoten gebruikten.”

Het resultaat van meer dan tien jaar werk

De fossielen werden al in 2014 ontdekt. Echter bleek het uitgraven, schoonmaken en naderhand bestuderen van de fossielen enorm veel werk te zijn. Dat onderdeel van het onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met de National Park Service. Professor Christian Sidor was betrokken bij het opgraven van de fossielen. Sidor zegt: “dit onderzoek is het resultaat van meer dan tien jaar werk. Sinds we in 2014 begonnen met ons veldwerk in Petrified Forest hebben we meer dan 3.000 fossielen verzameld. Ondanks dat lijkt de vindplek nog lang niet uitgeput.”

De onderzoekers bepaalden dat het om een nieuwe soort ging door de botten uitgebreid te vergelijken met die van andere bekende shuvosauriden, zoals Shuvosaurus en Effigia. Uit die analyse blijkt dat sommige delen van de schedel anders genoeg zijn om onder andere een nieuwe soortnaam te rechtvaardigen. Daarna voerden de onderzoekers een evolutionaire analyse uit om te bepalen waar het dier in de stamboom past.

De vondst is belangrijk, omdat deze laat zien hoe veelzijdig de krokodilachtigen vroeger waren. Waarschijnlijk denk je bij het lezen van het woord ‘krokodilachtigen’ aan krokodillen, alligators en kaaimannen (en mogelijk ook aan gavialen): diersoorten die kortere pootjes hebben en vaak van water houden. De verre voorouders van die dieren waren in sommige gevallen dus heel anders: net zo groot als een poedel, en niet vier- maar tweevoetig.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Nieuwe voorloper van de krokodil ontdekt, maar hij doet vooral aan een veel spannender dier denken en Deze reusachtige dinosaurus at krokodillen en was ooit de baas in Zuid-Amerika . Of lees dit artikel: Amerikaanse alligator is veel ouder dan gedacht .

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!