Verhalen over vakantievierende boomers, uit de minibieb in Kortgene

De plank is het hart van het boekenkastje, maar in vrijwel alle gevallen zijn er zijwanden en een afdakje om de boeken te beschermen tegen de elementen. Soms ook deurtjes en in de betere gevallen mooie, goed onderhouden glazen deurtjes. Dat heeft de minibieb in Kortgene allemaal – en dan is er ook nog een hele rij kasten opgesteld. Maar het indrukwekkendst is dat hier een heel huis om de kasten heen is gebouwd. Wie hier eenmaal gaat lezen, wil nooit meer weg. Het plaatjesboek Nederland, wat ben je nog mooi staat prominent opgesteld. Nou!

Toch zullen de meeste mensen hier ook wel weer vertrekken, want we zitten aan de rand van een wijkje met vakantiewoningen. En minstens een van de gasten heeft een reisboek achtergelaten, zij het een met een uitzonderlijke bestemming: Voettocht naar de binnenlanden van het huwelijk, een verhalenbundel uit 2013. Nu is de tekenaar Peter van Straaten (1935-2016) geen geboren optimist – zijn lange reeks Het dagelijks leven maakte hem tot de grootvorst van de tragikomische prent.

Vaak kun je bij deze verhalen de tekening al voor je zien. Bijvoorbeeld wanneer Ernst en Ingrid, vijf jaar samen, een tochtje naar Normandië maken. Ernst heeft het programma bedacht, maar Ingrid wil eigenlijk liever spontane dingen doen. Ernst zegt dan: „Dat is goed schat, wat je wilt.” Maar ook een extra nachtje Arras („Ze nam een veel te grote slok”), levert weinig avontuur op. In Normandië is Ingrid vooral moe, overweegt ze hem bij een klif een zetje te geven. Intussen zie je de ene na de andere Van Straaten-tekening voor je, bijvoorbeeld als Ernst kritisch vraagt: „Zijn dat wel wandelschoenen?” En als Ingrid het echt niet meer weet en op een bocht in het pad wijst: „Laten we neuken.”

Neuken helpt ook niet, zoals dat ook in de andere miniatuurtjes van Van Straaten zelden een oplossing biedt. Dat geldt ook voor de zakenman die in de struiken belandt met de jongere zus van zijn vrouw. De man is een bij uitstek sukkelig wezen bij Van Straaten. De tekening zie je vaak vanzelf voor je: bijvoorbeeld wanneer Emilie en Eduard op de bank zitten, klaar om naar een afspraak te gaan. „Zie je erg dat ik gehuild heb?” En daarna – je moet die kerels ook echt alles uitleggen: „Nu moet je iets opbeurends zeggen.”

Van Straaten is van 1935, wat veel van de verhalen iets laat-twintigste-eeuws geeft. De vakantievierende boomers eten, drinken en roken voortdurend – wat ze combineren met autorijden. In deze verhalen is niemand de bob. Zoals de vakantievierders ook zonder noemenswaardige bescherming midden in de zon gaan liggen om ‘bruin’ te worden. Wonderlijke figuren.

Soms is het echt ouderwets-zielig; zoals bij het echtpaar dat jarenlang (met baby) in een veel te klein huis woont, omdat hij zijn droom volgt en een kleine drukkerij heeft overgenomen, terwijl zij voltijds bij haar kind wil zijn. Precies wanneer de man eindelijk de wrakke voordeur onder handen neemt, zegt zij dat het ‘te laat’ is. Zoals het in Voettocht naar de binnenlanden van het huwelijk meestal te laat is – en de hoofdpersonen dat ook eigenlijk al heel lang weten.

Eigenlijk ontbreekt er maar een ding aan deze heerlijke verhalen: eentje waarin het boekje zelf een hoofdrol speelt. Denk aan een man die ’s ochtends de andere helft van het bed in de vakantiewoning onbeslapen vindt en uiteindelijk als enige uitleg een exemplaar van Voettocht naar de binnenlanden van het huwelijk op de salontafel vindt. Wat hij in arren moede dan maar in een straatbibliotheekje zet.