Voedselweb uit het late Jura in kaart: waarom babydino’s massaal werden opgegeten

Gigantische sauropoden, zoals Diplodocus en Brachiosaurus, zijn iconen uit het late Jura. Een nieuw onderzoek laat zien dat hun veel kleinere jongen waarschijnlijk een populaire snack waren voor veel roofdieren.

Volgens een nieuw onderzoek zouden zeer jonge sauropoden een sleutelrol hebben gespeeld in het voedselweb van het late Jura. Dat concluderen onderzoekers van het University College London. Het team maakte een gedetailleerd voedselweb op basis van vondsten uit de Morrison-formatie in de VS, een beroemde steenlaag die vol stokoude dinosaurusfossielen zit uit het late Jura. Het onderzoek is te vinden in het blad New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin.

Enorme dinosaurus

Volwassen sauropoden waren vaak bijna niet aan te vallen. Hoofdonderzoeker Cassius Morrison zegt: “Volwassen sauropoden, zoals Diplodocus en Brachiosaurus, waren langer dan een blauwe vinvis. Ze waren zo zwaar dat ze de grond lieten trillen tijdens het lopen.”

Dat enorme formaat kwam met een belangrijk nadeel: volgens de onderzoekers konden de reuzen hun nesten daardoor maar moeilijk beschermen. Alleen al door hun formaat zouden ze eieren makkelijk kunnen vertrappen. Die eieren waren trouwens niet zo heel groot: volgens Morrison gemiddeld maar 30 centimeter lang.

Het team wijst er daarom op dat er al langer aanwijzingen zijn dat jonge sauropoden waarschijnlijk weinig ouderzorg kregen. Morrison vergelijkt het met jonge schildpadden van nu: die moeten het na het uitkomen ook meteen zelf uitzoeken. Morrison: “Het wemelde van de dinosauriërs in dit ecosysteem. Wie wilde overleven moest daar hard voor vechten. Roofdieren, zoals de Allosaurus, leefden waarschijnlijk van het eten van hele jonge sauropoden.”

Tijdcapsule

De onderzoekers baseren zich op vondsten uit de Dry Mesa Dinosaur Quarry in Colorado. Ter verduidelijking: die vindplaats zit ter hoogte van de Morrison-formatie. In die groeve zijn veel soorten dinosaurusfossielen gevonden die over een periode van duizenden jaren zijn afgezet. In elk geval liggen er resten van meerdere soorten sauropoden, waaronder fossielen die lijken op Diplodocus, Brachiosaurus en Apatosaurus. Doordat zo veel soorten dicht bij elkaar liggen kun je beter reconstrueren hoe het ecosysteem werkte.

Het team combineerde voor het onderzoek verschillende soorten aanwijzingen. Ze keken naar de grootte van dieren, naar slijtage op tanden, naar chemische ‘vingerafdrukken’ in botten en soms zelfs naar de versteende maaginhoud van een fossiel. Al die puzzelstukjes samen gaven een beeld van mogelijke voedselkeuzes.

Daarna bouwden de onderzoekers een voedselweb: een groot netwerk van alle mogelijke relaties tussen planten, planteneters en vleeseters. Voor die analyse gebruikten ze software die ecologen ook inzetten voor het onderzoeken van moderne ecosystemen. Zo konden ze het voedselweb op een hoger detailniveau uitwerken dan eerder mogelijk was.

Energiereep van het late Jura

Sauropoden lijken in het voedselweb een hele centrale rol te spelen. Ze hadden veel contactpunten met planten (als eters) en met roofdieren (als prooi, vooral als jong dier). Baby-sauropoden worden in het onderzoek daarom ook wel omschreven als ‘de energiereep van het late Jura’: veel vleeseters konden er hun maag mee vullen zonder meteen hun leven te riskeren.

Leestip: Zeldzame dinosaurusfossielen onthullen geheimen over de evolutie van vliegen

Teamlid William Hart van Hofstra University concludeert: “De toppredatoren van het late Jura, zoals Allosaurus en Torvosaurus, konden waarschijnlijk gemakkelijk aan voedsel komen. Een overvloed aan makkelijke prooien, zoals jonge sauropoden, kan ervoor gezorgd hebben dat zelfs gewonde roofdieren toch konden overleven.”

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Hoe stierven de dinosaurussen eigenlijk uit? en Wetenschappers bepalen ouderdom van fossiele gesteenten via de eierschalen van dino’s . Of lees dit artikel: Genadeklap of niet: nieuw bewijs laat zien dat dinosauriërs zelfs vlak voor de inslag nog floreerden .

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: