Zes kilo minder afval per persoon: er viel weinig te snoeien en het oud papier ziet steeds minder kranten

Goedemorgen!

De abonneecijfers van NRC en de cijfers over afvalinzameling hebben één ding gemeen: ze laten zien dat de krant steeds meer digitaal wordt gelezen.

Vanochtend berichtte het Centraal Bureau voor de Statistiek over afvalinzameling en er is het afgelopen jaar per persoon 1 kilo oud papier minder ingezameld dan in 2024. Het CBS noemt onder meer de digitalisering van de krant als oorzaak. De toename van in karton verpakte pakketjes die in groten getale door pakketbezorgers naar voordeuren gedragen worden, compenseert die afname van oud papier dus niet.

In totaal zamelden gemeenten 8,1 miljard kilo aan huishoudelijk afval in het afgelopen jaar. Dat is 449 kilo per inwoner, 6 kilo minder dan in 2024. Die trend daalt al jaren, met uitzondering van coronajaar 2020 toen mensen extra veel thuis waren. In 2019 ging het nog om 491 kilo per inwoner.

Borstklopperij omdat er blijkbaar zo goed wordt omgegaan met afval is niet per se terecht. Bij papier is een lichte afname te zien, maar de grootste afname kwam het afgelopen jaar doordat er minder groente-, fruit- en tuinafval is ingezameld. En dat komt volgens het CBS dan weer doordat het in 2025 droger was dan het jaar ervoor, waardoor planten in de tuin minder groeiden. Dat scheelt natuurlijk in snoeiafval.

Opvallend: in steeds meer gemeenten worden luiers apart ingezameld. In 2025 deden 120 gemeenten dat, in 2020 waren dat er nog 83.

Verder in het nieuws vanochtend

• Mensen met een zeer laag inkomen ontvangen in de ene gemeente soms veel meer financiële steun dan in de andere. Dat kan honderden euro’s per maand verschil maken. Dat schrijft de Volkskrant vanochtend op basis van cijfers van het Instituut voor Publieke Economie. Er is gekeken naar de hoogte van de individuele inkomenstoeslag per gemeente. Tussen buurgemeenten zitten vaak enorme verschillen. In Almelo bijvoorbeeld krijgt een stel met kinderen met een inkomen op bijstandsniveau dit jaar 115 euro toeslag. In buurgemeente Twenterand krijgt eenzelfde gezin 900 euro, een verschil van 785 euro in één jaar. Diemen keert qua inkomenstoeslag een van de hoogste bedragen in Nederland uit (1.050 euro), en grote buur Amsterdam juist de op een na laagste (85 euro).

• Ook energiebedrijven liften mee op de AI-gekte. In de VS hebben beursintroducties van energiebedrijven in de eerste helft van dit jaar 12,6 miljard dollar opgebracht, aanzienlijk meer dan het totaalbedrag van 4,3 miljard dollar voor het hele jaar 2025. Dat blijkt uit cijfers van datafirma Dealogic waar de Financial Times over schrijft. Investeerders vonden in eerste instantie vooral AI-bedrijven zelf interessant, maar zijn nu steeds meer bezig met de zogenaamde ‘picks and shovels’, de bedrijven die de infrastructuur moeten aanleggen. En aangezien datacenters energie slurpen zijn ook energiebedrijven ineens extra interessant.

• Er zijn krachtigere maatregelen van beleidsmakers nodig rond kritieke mineralen. Dat vindt het Internationaal Energie Agentschap, dat vandaag een rapport publiceert. Enkele spelers (vooral China) zijn heel dominant in de markt van kritieke mineralen, waaronder die voor kobalt, lithium, nikkel en mangaan. Er gelden steeds vaker exportbeperkingen waardoor vorig jaar bijvoorbeeld de auto-industrie al in de knel kwam. Fatih Birol, directeur bij het IEA, ziet wel tekenen van vooruitgang: „Onder meer in de toeleveringsketens voor zeldzame aardmetalen – waar we zien dat gericht beleid en investeringssteun het verschil beginnen te maken.” Ook Nederland is zich bewust van het knelpunt. Vorige week publiceerde het kabinet een lijst met kritieke grondstoffen die belangrijk zijn voor Nederlandse bedrijven en waarbij te veel afhankelijkheid leidt tot kwetsbaarheid.

Liveblog Economieblog

ASML verhoogt verwachtingen voor heel 2026 na financieel sterk kwartaal