Belgen en Fransen enteren tanker van de Russische schaduwvloot

Belgische en Franse militaire eenheden hebben vannacht in een gezamenlijke operatie op de Noordzee een schip van de Russische schaduwvloot geënterd en opgebracht naar Zeebrugge. Dat heeft de Belgische minister van Defensie, Theo Francken, laten weten.

Het gaat om de Ethera, een tanker van 183 meter lengte voor het vervoer van olie en chemicaliën, die in het Belgische deel van de Noordzee in noordelijke richting voer. Volgens de Belgen staat het schip op de Europese sanctielijst en was de vlag van Guinee vals. Daardoor vervalt het recht op vrije doorvaart in de zogeheten Exclusieve Economische Zone (EEZ) en kon het schip geënterd worden.

De Ethera werd in de gaten gehouden door een drone en kort na middernacht aangehouden door het patrouillevaartuig Pollux van de Belgische marine, waarna helikopters van de Franse en Belgische marines special forces aan boord zetten. Zij namen het schip over, waarna het werd overgebracht naar de haven van Zeebruggeen.

De Belgische chef van de defensiestaf, generaal-vlieger Vansina, noemde de operatie „proportioneel” en een bijdrage „aan het handhaven van de internationale rechtsorde, de veiligheid van maritieme handelsroutes en het beperken van de Russische financiering voor de agressieoorlog tegen Oekraïne”.

‘Politieke beslissing’

Na Frankrijk, dat de afgelopen maanden twee schaduwvloottankers enterde, lijkt nu ook België assertiever op te treden. Defensieminister Francken sprak van „een politiek beslissing”.

De Franse president Macron, die videobeelden postte van de entering, sprak op X van „een grote slag voor de schaduwvloot”. Hij zei dat Europa „vastberaden is om door het handhaven van sancties de bronnen af te sluiten waaruit Rusland zijn oorlog tegen Oekraïne financiert”.

De verkoop van ruwe olie blijft voor Rusland een aanmerkelijke bron van inkomsten. Er zijn nog steeds honderden schepen in de vaart waarmee Rusland sancties omzeilt; vaak verouderde en niet of slecht verzekerde olietankers zonder geldige vlaggenstaat, of met een steeds wisselende vlag. Zo voer de Ethera eerder onder de vlag van Panama.

Onder de schduwvlootschepen bevinden zich ook schepen die onder een niet-vervalste vlag varen, die gewoon het recht op vrije doorvaart in de EEZ van een Europese kuststaat behouden.

Wetsvoorstel

Nederland kondigde in januari strengere wetgeving aan om strenger op te treden tegen schepen uit de Russische schaduwvloot onder valse vlag. Het gaat dan om „systematische inspectie” [op zee], het „verplicht laten uitwijken naar een aangewezen ankerplaats voor inspectie” en, „in uiterste gevallen inbeslagname” van zo’n schip onder valse vlag, aldus de toenmalige ministers van Infrastructuur en Waterstaat en van Buitenlandse zaken in een brief aan de Kamer. Een Kamermeerderheid had in oktober vorig jaar om strengere wetgeving gevraagd. Een wetsvoorstel wordt voor de zomer verwacht.