China’s ruimtevaart in stroomversnelling: maanbasis, ruimtestation en commerciële raketten – dit gaat hard

China heeft de afgelopen weken een indrukwekkende reeks mijlpalen in de ruimtevaart geboekt. De Chang’e-7 maanlander arriveerde op de lanceerbasis, het Tiangong-ruimtestation draait op volle toeren met een verlengde missie en de commerciële sector lanceert de ene na de andere satelliet. Ondertussen bereiden de eerste Pakistaanse astronauten zich voor op een historisch verblijf aan boord van het Chinese ruimtestation.

China’s ruimtevaartprogramma heeft de afgelopen weken een ongekende versnelling laten zien. Tijdens de elfde ‘Space Day of China’ op 24 april presenteerde het land een reeks ambitieuze plannen, terwijl tegelijkertijd nieuwe mijlpalen werden bereikt. Van een nieuw maanmineraal tot de voorbereidingen voor de eerste buitenlandse astronauten in het Tiangong-ruimtestation: China zet stevig in op zijn positie als ruimtevaartnatie.

Algemene ontwikkelingen: maan, ruimtetelescoop en Mars

China vierde op 24 april zijn elfde Space Day. In Chengdu konden bezoekers een levensgrote replica van de Tianhe-kernmodule van het Tiangong-ruimtestation betreden; wetenschappers onthulden er Changesite-(Y), een nieuw maanmineraal dat is gevonden in door de Chang’e-5-missie teruggebrachte maanbodemmonsters. Het mineraal vormt kolomvormige kristallen van slechts een derde tot een dertigste van de dikte van een mensenhaar en betreft het vierde maanmineraal dat door China is geïdentificeerd. Het biedt onderzoekers een nieuwe ‘vingerafdruk’ om de evolutie van de maan te begrijpen.

Vooruitblikkend op de rest van 2026 staat de lancering van de Chang’e-7-missie centraal. Het onbemenste ruimtevaartuig arriveerde op 9 april op de lanceerbasis in Wenchang op het eiland Hainan en zal in de tweede helft van het jaar naar de zuidpool van de maan vertrekken. De missie combineert een orbiter, een lander, een mini-springsonde en een rover en richt zich op het lokaliseren van waterijs en andere hulpbronnen – essentiële stappen richting een toekomstige Chinese bemenste basis op de maan.

Wetenschappers van de China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC) bevestigden dat China daarnaast werkt aan de Hubble-klasse Xuntian-ruimtetelescoop en aan honderden satellieten voor het Guowang-breedbandnetwerk.

Artistieke impressie van de Xuntian-ruimtetelescoop (Chinees voor ‘hemelonderzoeker’), formeel de Chinese Space Station Telescope. Het observatorium heeft een droge massa van 15.500 kilogram en een lengte van 14 meter. Het beschikt over een primaire spiegel van 2 meter doorsnede en een 2,5-gigapixelcamera. Xuntian zal waarnemingen verrichten van nabij-ultraviolet tot nabij-infrarood (255–1.000 nm). Het volledige gezichtsveld is 300 tot 350 maal groter dan dat van de Hubble-ruimtetelescoop, waarmee het in tien jaar tot 40 procent van de hemel in kaart kan brengen. De vijf eerste-generatie-instrumenten omvatten een surveycamera, een terahertzontvanger, een meerkanaalsafbeelder, een integraleveldenspectrograaf en een coronagraaf voor koele exoplaneten. Xuntian wordt naar verwachting in 2027 met een Lange Mars 5B gelanceerd naar een lage aardbaan en deelt een synchrone aardbaan met het Tiangong-ruimtestation voor periodiek onderhoud door astronauten, zoals aan concurrent Hubble destijds ook gedaan werd met diverse spaceshuttlemissies. Afbeelding: Weibo/CASC

Ook de langetermijnvisie werd tijdens Space Day uit de doeken gedaan: de komende vijf jaar staan onder meer vliegtests voor herbruikbare lanceerraketten op het programma. Voor de Tianwen-3 Mars-missie werden vijf internationale samenwerkingsprojecten geselecteerd. De Chang’e-8-maanmissie zal bovendien ladingen meenemen uit elf landen verspreid over vier continenten.

Infographic van de Tianwen-3 Mars-sample-return-missie. De missie omvat twee afzonderlijke lanceringen in 2028 met Lange Mars-5-raketten, een lander-ascendercombinatie (om opnieuw vanaf Mars’  oppervlak te kunnen lanceren) en een orbiter-aarde-terugkeermodule. Na een reis van zeven tot acht maanden landt Tianwen-3 op Mars, waar het met een boor tot twee meter diepte, een schep en een drone monsters verzamelt. De missie beoogt minimaal 500 gram Marsmateriaal terug te brengen naar aarde rond 2031. De orbiter, opererend in een cirkelvormige baan op 350 kilometer hoogte met een inclinatie van 30 graden, biedt daarnaast nog eens 15 kilogram aan wetenschappelijk instrumentarium, deels internationale samenwerkingsverbanden. Uit 28 voorstellen selecteerde de CNSA in april 2026 vijf internationale projecten, waaronder een Mars PEX-spectrometer, een moleculaire ionenanalyse instrument uit Macau, een laserheterodynespectrometer uit Hongkong en een Italiaanse laserretroreflector voor de lander. Afbeelding: Nature Astronomy/CNSA

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Commerciële ruimtevaart: lancering na lancering

Terwijl de staatsgeleide missies de aandacht trekken, draait de commerciële ruimtevaartsector in China op volle toeren. Op 7 april bracht een Lange Mars-8-raket vanaf de commerciële lanceerbasis in Hainan achttien internetsatellieten in de ruimte – de zevende batch van de Qianfan-constellatie, ook bekend als ‘Thousand Sails’. Dit netwerk moet tegen 2030 uit meer dan 15.000 satellieten in een lage baan om de aarde bestaan en veilige digitale verbindingen leveren voor Chinese infrastructuurprojecten wereldwijd. Het was tevens de veertiende lancering vanaf de Hainan Commercial Space Launch Site en de eerste keer dat het eigen meteorologische team van de basis de volledige operatie zelfstandig afhandelde.

Slechts enkele dagen later, op 11 april, volgde een zee-lancering van een Smart Dragon-3-raket voor de kust van Yangjiang in de provincie Guangdong. De viertraps vastebrandstofraket bracht een demonstratie-satelliet voor internetdiensten in de ruimte.

Smart Dragon-3 zee-lancering vanaf de kust van Yangjiang, 11 april 2026. Dit is dezelfde raket als de omslagafbeelding van dit artikel toont, toen nog in de assemblagehal. Deze 31 meter hoge draagraket is ontwikkeld voor commerciële lanceringen en kan tot 1.560 kilogram lading in een lage zonsynchrone aardbaan plaatsen. De lancering van 11 april bracht meerdere testsatellieten voor internetcommunicatie in de ruimte. Foto: CGTN

Op 14 april lanceerde het commerciële bedrijf CAS Space vanaf de Dongfeng-lanceerbasis in Noordwest-China een Lijian-1 Y12-raket met acht aardobservatiesatellieten aan boord, goed voor een resolutie van minder dan 0,5 meter. Het was de twaalfde geslaagde missie van de Lijian-1-raket, die zich richt op de markt voor microsatellieten met een zonynchrone omloop en een nabij maandelijkse lanceergelegenheid voor afnemers aan tien vluchten per jaar.

De 30 meter hoge Lijian-1 Y12, een viertraps vastebrandstofraket van CAS Space met een startmassa van circa 135 ton, lanceert op 14 april 2026 vanaf lanceerbasis Dongfeng (Jiuquan) voor de missie die acht aardobservatiesatellieten met een resolutie van minder dan 0,5 meter in een polaire baan bracht. Foto: CAS Space

Ondertussen draait de Oriental Aerospace Port in Haiyang, Shandong, inmiddels op volle capaciteit als lanceerplatform voor commerciële raketten, inclusief de productie en berging van rakettrappen op zee.

Een veelbelovende ontwikkeling voor de bevoorrading van het ruimtestation vormt het Qingzhou commerciële vrachtschip. Het testvoertuig, dat op 30 maart met een Lijian-2 Y1-raket werd gelanceerd, heeft een massa van 4,2 ton, kan een ton aan wetenschappelijke lading meenemen en heeft een operationele levensduur van drie jaar. Het heeft inmiddels zijn baan verhoogd naar 600 kilometer en is begonnen met langdurige systeemtests. Qingzhou moet volgens hoofdingenieur Chang Liang uiteindelijk een tandem gaan vormen met het grotere Tianzhou-vrachtschip om het Chinese ruimtestation Tiangong flexibel te bevoorraden.

Tiangong-ruimtestation: verlengde missie en internationale gasten

Aan boord van het Tiangong-ruimtestation draait de Shenzhou-21-ploeg – commandant Zhang Lu en de astronauten Wu Fei en Zhang Hongzhang – inmiddels meer dan 160 dagen mee. De bemanning voert een breed scala aan experimenten uit op het gebied van geneeskunde, biologie en fysica in microgravitatie, waaronder analyses van urinemonsters met een Raman-spectrometer en onderzoek naar botmetabolisme en slaapritmes. Daarnaast onderhouden de astronauten het station, controleren ze voorraden en doen ze aan medische zelfmonitoring.

Op 17 april voltooide de ploeg bovendien haar derde serie ruimtewandelingen, waarbij in ongeveer vijfenhalf uur een beschermingssysteem tegen ruimtepuin werd geïnstalleerd en inspecties aan de buitenzijde van het station werden uitgevoerd. Zhang Lu heeft inmiddels zeven ruimtewandelingen op zijn naam staan; de missieverlenging van ongeveer een maand geeft het team extra tijd voor wetenschappelijk werk.

Het meest spraakmakende nieuws kwam echter op 22 april: de China Manned Space Agency maakte bekend dat twee Pakistaanse kandidaten – Muhammad Zeeshan Ali en Khurram Daud – zijn geselecteerd om als eerste internationale astronauten te trainen voor een vlucht naar het Tiangong-ruimtestation. Eén van hen zal na afronding van de training als payload-specialist deelnemen aan een toekomstige missie en daarmee de eerste buitenlander worden die het Chinese ruimtestation betreedt, en het Chinese bemenste ruimtevaartprogramma uit zijn gesloten karakter onttrekt. De selectie vloeit voort uit een samenwerkingsovereenkomst die in februari 2025 werd ondertekend tussen China en Pakistan.

Muhammad Zeeshan Ali & Khurram Daud, two🇵🇰selected as the first foreign astronauts for🇨🇳China’s space station mission training.
After final training and evaluation, one of them will join in the space mission، first foreign astronaut onboard the Tiangong space station. pic.twitter.com/J8icjnXRr7

— CPEC 🇵🇰🇨🇳 (@CPEC_UPDATE) April 23, 2026

De Shenzhou-21-bemanning – commandant Zhang Lu, boordwerktuigkundige Wu Fei en payloadspecialist Zhang Hongzhang – fotografeerde deze twee aardobservaties vanuit het Tiangong-ruimtestation. De vergezichten tonen verschillende uitzichten op de aarde, gemaakt tijdens hun missie die op 31 oktober 2025 van start ging. Foto’s: China Manned Space Agency (CMSA)

China’s ruimtevaart in stroomversnelling: de vooruitblik

De afgelopen weken tonen aan dat China stevig inzet op een breed ruimtevaartprogramma. De combinatie van een ambitieus maanprogramma, een groeiende commerciële lanceermarkt, een operationeel ruimtestation en de eerste concrete stappen richting internationale bemanningsuitwisseling maken duidelijk dat het land zijn positie als ruimtevaartnatie niet alleen consolideert, maar ook uitbouwt. Met Chang’e-7 op het lanceerplatform, de Xuntian-ruimtetelescoop in het verschiet en Pakistaanse astronauten in opleiding, belooft de rest van 2026 minstens zo enerverend te worden.

Redactionele verantwoording
Het bovenstaande nieuws inclusief beeld en video komt bijna volledig uit de Chinese staatsmedia (bronnen als CCTV, CGTN) en kan door ons nauwelijks onafhankelijk geverifieerd worden.

Wil je meer achtergronden over dit nieuws volgen? Bekijk dan ook onze recente artikelen:
– China’s ruimtevaart in stroomversnelling: maanbasis, ruimtestation en commerciële raketten
– Artemis II plonst veilig neer in Stille Oceaan
– De nieuwe ruimtewedloop: waarom gaan we nu wéér naar de maan?
– Earthset en eclips: Orion scheert langs verre maanzijde
– Artemis II duikt straks langs de verre maanzijde
– Lancering geslaagd: Artemis II begint reis om de Maan
– Eindelijk: Artemis II lanceert vannacht (hopelijk)!
– Omwenteling bij NASA: maanlanding op de schop
– Nieuwe vlucht in maanrace: China test capsule en raket
– Race naar de maan vertraagd, tentoonstelling gestart
– Race tegen de klok: dit moet er gebeuren voor Artemis III
– Het lichaam als lab in de diepe ruimte met Artemis II
…of volg onze themapagina’s Artemis, Astronauten, De Nieuwe Ruimtewedloop, of Ruimtevaart om helemaal bij te zijn in deze interessante tijden!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: