Claude Cowork zou het verdienmodel van databedrijven onder druk zetten. Loopt het echt zo’n vaart?

Toen Nancy McKinstry vorig jaar aankondigde na 23 jaar te stoppen als baas van Wolters Kluwer, was het databedrijf 180 euro per aandeel waard – een feest voor beleggers die de koers jarenlang gestaag zagen stijgen. Maar als McKinstry op 25 februari haar laatste jaarcijfers presenteert, zal het vermoedelijk vooral gaan over dreigende AI-toepassingen die het aandeel deze week terugdreven naar 70 euro.

Net als veel branchegenoten leek Wolters Kluwer de afgelopen dagen in de uitverkoop. Onlangs gelanceerde kunstmatige-intelligentiefuncties van het Amerikaanse AI-bedrijf Anthropic wekten onrust op de financiële markten. Die nieuwe technologie zou het verdienmodel van handelaren in bedrijfs- en andere professionele data onder druk zetten.

Wolters Kluwer verloor sinds dinsdagochtend 10 procent van zijn beurswaarde, de Brits-Nederlandse concurrent RELX ongeveer 11 procent. Noteringen van buitenlandse branchegenoten kleurden eveneens donkerrood; zo kregen het Canadees-Amerikaanse Thomson Reuters en het Britse Pearson klappen. Financieel persbureau Bloomberg taxeerde het waardeverlies van de sector op 285 miljard dollar (241 miljard euro).

Vier vragen over de nieuwe AI-toepassing van Anthropic.

1Wat is er aan de hand?

Afgelopen vrijdag presenteerde Anthropic enkele nieuwe functies voor Claude Cowork. Dat AI-model is sinds twee maanden beschikbaar om onder meer data te organiseren en samenvattingen te maken van bestanden. Cowork bestaat naast de al langere actieve chatapplicatie Claude, een concurrent van ChatGPT.

De laatste update van Claude Cowork bevat functies die het juristen gemakkelijker moeten maken bijvoorbeeld contracten te scannen op risico’s, of om juridische documenten zoals geheimhoudingsverklaringen op te stellen. De technologie kan grote hoeveelheden data doorspitten.

De beurzen reageerden niet direct op de introductie; de koersen van RELX en Wolters Kluwer bleven maandag vrij vlak. Pas de volgende dag, nadat in de VS al paniek onder beleggers in databedrijven was uitgebroken, gingen ook de twee AEX-fondsen onderuit.

2Wat doen Wolters Kluwer en RELX?

Concerns als RELX en Wolters Kluwer bieden tegen betaling toegang tot grote bestanden met onder meer wetenschappelijke artikelen, juridische en financiële informatie. Hun abonnementen worden bijvoorbeeld gebruikt door advocatenkantoren en farmaceutische bedrijven. Verzekeraars gebruiken de data om verzekeringsfraude op te sporen.

De afgelopen jaren hebben databedrijven flink geïnvesteerd in kunstmatige intelligentie om hun bestanden beter doorzoekbaar te maken. Zo kunnen geautomatiseerd samenvattingen van publicaties op specifieke juridische terreinen worden gemaakt. Klanten krijgen dankzij AI-inzet ook beter inzicht in – de bron van – onderliggende data. Advocatenkantoren en medische bedrijven betalen flink voor de toegang tot dit soort bestanden.

Bij RELX was de tak Legal, waarin juridische dienstverlening is ondergebracht, in de eerste helft van 2025 het hardst groeiende onderdeel. De divisieomzet daar groeide in de eerste zes maanden met 9 procent naar 900 miljoen pond op een bedrijfstotaal van 4,7 miljard pond. Bij WoltersKluwer ging het binnen dit onderdeel om een plus van 6 procent naar 458 miljoen euro op een totale omzet van ruim 3 miljard euro in diezelfde periode.

3Waarom is Claude Cowork een bedreiging voor databedrijven?

Claude Cowork kan dit abonnementenmodel schaden. AI-technologie die juridische informatie gratis of tegen een veel lagere prijs aanbiedt, kan de inkomsten van de traditionele datahandel ernstig onder druk zetten. Klanten staan voor de vraag waarom ze veel geld zouden betalen voor de software en informatie van RELX of Wolters Kluwer als zij dankzij AI de gewenste informatie ook zelf kunnen vergaren.

En dat legt weer de bijl aan de wortel van de databedrijven. Is hun waardering op de beurs nog wel gerechtvaardigd? Kunnen ze nog groeien, of zelfs maar hun inkomsten behouden? Die onzekerheid bracht aandeelhouders tot een verkoopgolf.

„Beleggers zijn op grote schaal hun investeringen aan het wegen”, zei Jonathan McMullan, marktanalist bij het Britse investeringshuis Schroders, deze week tegen persbureau Reuters. „Het tempo waarin AI-toepassingen worden ontwikkeld, maakt langetermijnwaarderingen moeilijker te verdedigen, vooral omdat bedrijven door toepassingen van AI met minder personeel meer werk kunnen doen. Dat zet het traditionele abonnementenmodel onder druk.”

4Is de paniek terecht?

Of de uittocht uit datahandelaren op de beurzen terecht was, is nog lastig te zeggen. Uitdagers als Anthropic en OpenAI (van ChatGPT) hebben nog steeds één groot probleem: de informatie van hun AI-modellen is niet altijd betrouwbaar. Afnemers kunnen er niet op leunen.

En dat weegt zwaar in bijvoorbeeld de juridische dienstverlening. Contracten moeten waterdicht zijn en verschillen qua inhoud bovendien per klant. Advocaten en medici zullen opstellen daarvan dus niet snel volledig overlaten aan Claude Cowork. Maar dit soort AI-modellen kan wel een deel van het handwerk overnemen.

Wat Wolters Kluwer en RELX vóór hebben op dit soort toepassingen: hun data zijn niet toegankelijk voor Anthropic. De gegevensbestanden met grote hoeveelheden hoogwaardige informatie zijn besloten. Buitenstaanders als Anthropic en OpenAI kunnen daar niet zomaar bij. Nancy McKinstry zal dit bij haar afscheid vermoedelijk benadrukken: voor betrouwbare informatie moeten klanten bij de dataconcerns zijn.

Sommige analisten betwijfelen of de nieuwe technologie de markt echt zo sterk zal verstoren. Ook de presentatie van de Chinese AI-robot DeepSeek – die beter, sneller en goedkoper zou zijn dan ChatGPT – zorgde vorig jaar kortstondig voor grote paniek. Toch herstelde de koers van AI-chipmaker Nvidia, leverancier aan ChatGPT, zich snel.

„We bevinden ons in een fase waarin de sector niet alleen schuldig wordt geacht tot het tegendeel is bewezen, maar al is veroordeeld vóór het proces”, concludeerde JP Morgan-analist Toby Ogg deze week over de verkoopgolf.