ECB wil internationale rol euro versterken door makkelijker euro’s uit te lenen aan andere centrale banken

4 uren geleden 1

De Europese Centrale Bank wil het gebruik van de euro als internationale valuta gaan stimuleren, door buitenlandse centrale banken in crisistijd beter toegang te geven tot euro’s.

Dit heeft ECB-voorzitter Christine Lagarde donderdag gezegd in een persconferentie na een bestuursvergadering. In deze vergadering liet de ECB de rente ongewijzigd op 2 procent.

Met het besluit, waarover de ECB over enkele dagen meer bekend zal maken, speelt de centrale bank in op het afkalvende vertrouwen onder beleggers in de Amerikaanse dollar. Die dollar is nu verreweg de belangrijkste internationale reserve- en betaalmunt. De dominante positie van de dollar is onder meer te danken aan de cruciale rol in het internationale financiële systeem van de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve (Fed), die in periodes van financiële onrust dollars uitleent via ‘liquiditeitslijnen’. Dit deed de Fed onder meer tijdens de financiële crisis (2008) en tijdens de recente coronacrisis. Dat landen weten dat ze bij de Fed terecht kunnen in tijden van nood, versterkt de populariteit van de dollar.

Lees ook

Hoe komt Europa uit de dollarfuik?

De ECB heeft ook dergelijke, maar minder vaak gebruikte noodfaciliteiten, die Lagarde nu wil verbeteren. Het kunnen leveren van liquiditeit noemde ze „een van de kenmerken van een sterke valuta”. Lagarde sprak van het „openen van toegang” en het „aantrekkelijker maken” van de euro-liquiditeitslijnen voor centrale banken „buiten de eurozone en buiten Europa”.

De centrale bank speelt in op het afkalvende vertrouwen onder beleggers in de Amerikaanse dollar

Hoewel de details van het besluit nog ontbreken, zei ze dat het gaat om zogeheten repo lines. Hierbij kan een buitenlandse centrale bank liquiditeit (geld) in euro’s lenen van de ECB. Daarbij moet onderpand worden gestald dat eveneens in euro’s is, bijvoorbeeld staats- of bedrijfsobligaties uit eurolanden.

Momenteel heeft de ECB alleen dergelijke repolijnen met centrale banken van Europese landen die niet tot de eurozone behoren: Roemenië, Hongarije, Albanië, Andorra, Noord-Macedonië, San Marino, Montenegro en Kosovo. Per land is de hoeveelheid liquiditeit die kan worden geboden aan een maximum gebonden.

Naast de repo lines heeft de ECB ook zogeheten swap lines, waarbij het onderpand in andere valuta dan de euro wordt geaccepteerd. Swap lines zijn in veel gevallen ongelimiteerd. Deze kredietlijnen worden nu niet uitgebreid, zei Lagarde. Swap lines heeft de ECB met de Fed en met de nationale centrale banken van het Verenigd Koninkrijk, Canada, Japan, Zwitserland, Denemarken, Zweden, en China.

Noodloketten meer openstellen

Sommige economen pleiten er al langer voor dat de ECB haar liquiditeits-noodloketten meer openstelt. Maar het thema ligt binnen de ECB gevoelig, omdat de centrale bank traditioneel voorzichtiger opereert dan de Fed. Het monetair beleid in Frankfurt is gericht op prijsstabiliteit in de eurozone, de Fed gedraagt zich meer als een soort centrale bank van de wereld. . „We zijn gebonden aan monetaire doeleinden”, zei Lagarde, die suggereerde dat de ECB niet zo ver kan gaan als de Fed met haar uitgebreide swap lines.

De positie van de dollar in het internationale financiële systeem is nog steeds dominant. Ruim 56 procent van de valutareserves van centrale banken bestond in het tweede kwartaal van vorig jaar uit dollars, aldus het Internationaal Monetair Fonds. Tien jaar geleden was dat wel beduidend meer: 66 procent. Op plek twee staat de euro, met 21 procent, gevolgd door de Japanse yen (5,6 procent). Na het Britse pond (4,8) en de Canadese dollar (2,6) komt op plaats zes de Chinese renminbi (2,1). De dollar is ook nog steeds internationaal betaalmiddel nummer één bij grensoverschrijdende handelstransacties.

Onder leiding van Lagarde is de ECB meer gaan pleiten voor een steviger internationale positie van de euro als reserve- en betaalmunt.

Onder leiding van Lagarde is de ECB meer gaan pleiten voor een steviger internationale positie van de euro als reserve- en betaalmunt. Dan kan Europa goedkoper lenen, zijn Europese bedrijven minder vatbaar voor valutaschommelingen, en ook beter bestand tegen internationale financiële sancties, zei Lagarde vorig jaar mei in een speech in Berlijn.

Ook China wil zijn munt, de renminbi, een sterkere internationale rol geven. De Chinese leider Xi Jinping heeft recent gezegd dat hij een „sterke valuta” wil die „breed wordt gebruikt in internationale handel en in valutatransacties”, gesteund door een „krachtige centrale bank”, zo meldt onder meer CNN.

Economische hervormingen

Behalve door liquiditeitslijnen te openen, wil de ECB ook op andere manieren de euro als internationale munt promoten. De ECB werkt aan een digitale euro, in feite een digitale versie van de door de ECB uitgegeven bankbiljetten. Mogelijk kunnen daar in de toekomst ook internationale betalingen mee worden gedaan. Op politiek niveau is de digitale euro goedgekeurd door de lidstaten, maar het Europees Parlement moet er nog mee instemmen.