De Saoedische kroonprins wil dat Trump het Iraanse regime omver werpt, want een half afgemaakte oorlog is zijn doemscenario

Nee, de Saoediërs zaten niet te wachten op een oorlog die hun economisch enorme schade toebrengt. Maar nu de Verenigde Staten en Israël toch al bezig zijn, moeten ze ook maar doorgaan. Maandag meldde The New York Times op basis van anonieme bronnen dat Mohammed bin Salman al-Saoed, de kroonprins en de factor leider van Saoedi-Arabië, de Amerikaanse president Donald Trump in privégesprekken aangespoord zou hebben om door te gaan met de oorlog tegen Iran tot het regime in Teheran „vernietigd” is.

Volgens de Amerikaanse krant ziet de kroonprins de oorlog tegen Iran als een „historische kans” om de machtsbalans in het Midden-Oosten te verschuiven. Tegenover Trump zou hij hebben betoogd dat Iran een „langetermijndreiging” vormt voor de Golfregio, en dat die dreiging alleen verdwijnt als de VS en Israël de Iraanse regering omverwerpen. Functionarissen van de Saoedische regering ontkennen het verzoek van Bin Salman aan Trump.

Iran bedreigt Saoedisch toerisme

Saoedi-Arabië probeert zijn op olie-inkomsten gebaseerde economie om te vormen tot een model waarin toerisme centraal staat. Dat model kan alleen werken als Iran zich koest houdt; met een buurman die voortdurend dreigt om raketten en drones af te schieten, blijven toeristen weg. Wat Bin Salman vreest, is een verzwakt Iraans regime dat zijn land nog tijdenlang gijzelt.

Lees ook

Taai Iraans regime vuurt van zich af en hoopt uitputtingsslag lang genoeg vol te houden

Daarmee wijkt zijn positie af van die van Israël. Premier Benjamin Netanyahu vindt het niet zo erg als het Iraanse regime in chaos vervalt, zei een functionaris van het Witte Huis vorige week tegen nieuwssite Axios. „Israël heeft geen hekel aan de chaos. Wij wel. Wij willen stabiliteit. Netanyahu? Niet zozeer, vooral niet in Iran. Zij haten de Iraanse regering veel meer dan wij.”

In deze gedachtegang zal Netanyahu op de koop toe nemen dat een situatie van chaos in Iran veel mensen op de vlucht zal doen slaan, dat er meer terroristische aanslagen zullen komen en dat de Golf – en daarmee de wereldeconomie – langdurig ontregeld blijft. Uiteindelijk is zijn hoofddoel al decennia om de existentiële dreiging voor Israël weg te nemen.

Stabielere olieprijzen

Dan is er het belang van Trump, wiens positie de afgelopen dagen schommelde tussen dreigen met complete vernietiging van Iran en onderhandelingen – die door Iran ontkend worden. Hoe dan ook heeft de Amerikaanse president belang bij stabielere olieprijzen en een open Straat van Hormuz.

Lees ook

Trump speelt weer vredesduif, maar lijkt onderhandelingen te verzinnen

Het ziet er niet naar uit dat het Iraanse regime binnenkort zal instorten. Weliswaar liquideerde Israël de afgelopen weken de ene na de andere Iraanse leider, maar vooralsnog weet het regime effectief de wereldeconomie af te knijpen en daarmee een hoge prijs af te dwingen voor het einde van de oorlog.

Dinsdag bevestigde bemiddelaar Pakistan dat de VS hetzelfde vijftienpuntenplan op tafel leggen dat voor de oorlog al aan Iran gepresenteerd werd. Het is zeer de vraag of Iran hierop zal ingaan. Sommige eisen die Trump vóór de oorlog had, bijvoorbeeld dat Iran geen ballistische raketten meer mag hebben, zijn voor het regime niet interessant. En door zijn greep op de Straat van Hormuz hoeft Iran niet akkoord te gaan met eisen die het onredelijk vindt.

Regionale rivalen

Iran en Saoedi-Arabië zijn elkaars regionale rivalen. Het afgelopen decennium wedijverden ze met elkaar om invloed door verschillende kampen te steunen in conflicten in Irak, Syrië, Jemen en Libanon. In 2019 viel Iran twee Saoedische raffinaderijen aan, waardoor de olieproductie van Saoedi-Arabië kortstondig gehalveerd werd.

Na die aanval besloot Bin Salman toenadering tot Iran te zoeken. Weliswaar bleven de twee landen formeel vijanden, maar de afgelopen zeven jaar heerste een status quo zonder geweld. Iran verbrak dat pact door na de Amerikaans-Israëlische aanval raketten en drones op de Golfstaten af te sturen.

Vorige week onderschepte Saoedi-Arabië nog vier Iraanse ballistische raketten die onderweg waren naar de hoofdstad Riad. De minister van Buitenlandse Zaken van Saoedi-Arabië, prins Faisal bin Farhan al-Saoed, dreigde daarop dat zijn land „absoluut het recht heeft om militair in te grijpen, indien we dat nodig achten”.