Göbleki Tepe, ontzettend oud en mysterieus? Of niet?

Göbekli Tepe in het zuidoosten van Turkije is een van de meest spectaculaire archeologische vindplaatsen van dit moment. Toch gaat er online ook veel onzin over rond. De kunstmatige heuvel bevat tientallen cirkelvormige structuren met enorme T-vormige kalkstenen pijlers, sommige wel vijf meter hoog en tien ton zwaar, versierd met reliëfs van dieren. Diederik vertelt hoe het zit in deze video:

Wat deze plek zo bijzonder maakt, is de leeftijd. Göbekli Tepe is ruim 11.500 jaar oud en daarmee veel ouder dan de piramides. Het complex werd gebouwd in een tijd zonder schrift, metaal of wielen. Dat alleen al zet ons beeld van de prehistorie op scherp.

De grootste schok voor archeologen is dat de bouwers geen boeren waren, maar jager-verzamelaars. Tienduizenden botfragmenten wijzen uitsluitend op wilde dieren en er zijn geen sporen gevonden van gedomesticeerd graan of vee. Daarmee laat Göbekli Tepe zien dat religie en sociale organisatie mogelijk al bestonden vóór de landbouw.

Dat betekent niet dat er mysterieuze superbeschavingen aan het werk waren. Daar is geen enkel bewijs voor. Veel wijst juist op menselijk vakmanschap: vlakbij liggen groeves waar de pilaren uit de rots zijn gehakt en met vuurstenen werktuigen konden deze vormen worden uitgehouwen. Juist dat maakt de echte geschiedenis van Göbekli Tepe misschien nog indrukwekkender dan de mythes eromheen.

Afbeelding bovenaan dit artikel: Unsplash - Frank Samol https://unsplash.com/@fsamol