Oekraïne deelt dronegegevens van het slagveld met Nederland voor defensie-industrie

7 uren geleden 2

Nederland gaat intensief meekijken bij de Oekraïense inzet van drones op het slagveld, om meer te leren over de mogelijkheden voor Nederlandse productie en innovatie van onbemande vliegtuigjes. Ook wil Nederland meer leren van de Oekraïense verdediging op zee.

Dat is afgesproken tijdens het eerste ambtsbezoek van minister van Defensie Dilan Yesilgöz-Zegerius (VVD) aan Oekraïne. Ze kreeg daarbij een presentatie van haar Oekraïense ambtgenoot Mychajlo Fedorov over de inzet van drones langs de frontlinie.

Nederland investeerde als enige buitenlandse partner 800 miljoen in het Oekraïense project ‘Drone Line’. Binnen dit initiatief werken Oekraïense specialistische drone-eenheden om een ‘killzone’ te creëren, waarin alle Russische toenaderingen van de frontlinie tot op 10 tot 15 kilometer afstand onmiddellijk vernietigd worden.

Oekraïne genereert zeer veel data over de inzet van drones, die van groot strategisch belang zijn voor droneproducenten. Welke data precies gedeeld worden met Nederland is extreem gevoelige informatie, die beide ministeries van Defensie niet willen openbaren. Wel bekend is dat het Oekraïense battle-managementsysteem Delta minutieus de aanvalsresultaten documenteert. Oekraïne heeft een systeem opgezet waarbij ‘kills’ (uitschakelen van Russische apparatuur, wapens en manschappen) worden geverifieerd.

„De nauwkeurigheid waarmee men in Oekraïne kan vaststellen wat er met het door ons geleverde materieel gedaan werd, wat het succes ermee was, wat niet werkte en waar ze extra nodig hadden, dat was een van de meest opvallende lessen van mijn bezoek”, zei Yesilgöz.

Terrein herwinnen

Oekraïne heeft Nederland gevraagd om de bijdragen aan dit project uit te breiden. Fedorov noemt Drone Line „één van de meest effectieve initiatieven voor het versterken van de capaciteiten van de Oekraïense strijdkrachten”. De eenheden die hiermee werken zijn onder meer actief bij de stad Koepjansk – waar Oekraïne er afgelopen maanden in slaagde de Russische strijdkrachten terug te dringen – en in het zuiden van de regio’s Dnipro en Zaporizja, waar Oekraïne dit jaar eveneens terrein herwint.

Er werken momenteel zo’n duizend groepjes in de Oekraïense drone-linie, bestaande uit drone-operators en ondersteuning. Rusland heeft sinds 2024 ook een gespecialiseerd drone-centrum, ‘Rubikon, dat belangrijk is in de ondersteuning van aanvallen. Deze eenheden worden gezien als doorslaggevend voor de verovering van de Oost-Oekraïense stad Pokrovsk. Vorig jaar werd bekend dat er bij Rubikon zo’n 1.000 tot 1.500 Russische militairen zitten.

Oekraïne genereert zeer veel data over de inzet van drones, die van groot strategisch belang zijn voor droneproducenten

„In januari waren de Russische verliezen groter dan het aantal gerekruteerden”, stelde Fedorov tijdens de persbriefing met Yesilgöz. Fedorov werd in januari beëdigd, nadat hij jarenlang minister van digitale transformatie was. Onder zijn leiding zijn veel overheidsprocessen gedigitaliseerd – dit heeft gezorgd voor het beperken van de mogelijkheden tot corruptie, snellere processen en een kleinere overheid.

Deze focus op technologie en data neemt hij mee naar zijn nieuwe ambt. Ook wil hij het tekort aan manschappencompenseren met robot- en drone-oorlogsvoering. Daarbij heeft Fedorov de strijdkrachten ten doel gesteld om 50.000 Russische soldaten per maand uit te schakelen. Dat is bijna tweemaal zoveel als het maandelijkse aantal nieuwe rekruten.

Drone testen

„We willen op ons continent een defensie-industrie opbouwen. Als je daar als Nederland je economie mee wilt versterken, dan ga je elkaar nodig hebben”, zegt Yesilgöz in Kyiv tegen NRC. In Oekraïne wordt „op mega hoog tempo” geïnnoveerd, „dat is ook gewoon een noodzaak”, vervolgt ze, maar dat maakt het zaak „om te zorgen dat je niet alleen in het nu investeert maar ook in de toekomstige verdediging.”

De uitwisseling van data is een voortzetting van de eerder ingezette samenwerking onder voormalig minister Ruben Brekelmans (eveneens VVD). Het initiatief wordt verder geholpen door de constante Oekraïense innovaties op het gebied van data-vergaring.

De delegatie bracht ook een in Nederland geproduceerde observatie-drone mee, de Noctua, die boven Oekraïne getest gaat worden. Over de drone is weinig openbaar bekend, behalve dat een exemplaar bij een test in Arnhem afgelopen zomer in brand vloog en neerstortte, waarna de brandweer uit moest rukken. Niemand raakte hierbij gewond.