Mijn zestienjarige zoon eet, geïnspireerd door influencers, alleen vlees en eieren. In hoeverre bied ik tegenwicht?

Vader: „Mijn zoon van zestien, 4 vwo, volgt sinds enige tijd een dieet dat vrijwel geen koolhydraten bevat en vooral bestaat uit vlees, eieren en soms zuivel. Hij hecht weinig waarde aan adviezen van instanties zoals het Voedingscentrum. Dat baart mij zorgen, maar tegelijkertijd juich ik toe dat hij probeert kritisch en zelfstandig na te denken. Hij volgt de discussies tussen YouTube- (of Tiktok-) influencers zoals FaceIQ en Marcus Young. Als ik met hem meekijk, probeer ik hem alert te maken op drogredenen. Daar staat hij voor open: hij ziet ook dat deze YouTubers niet alle kennis in huis hebben. Tegelijkertijd moet ik erkennen dat ze hun verhaal semi-wetenschappelijk aankleden, met verwijzingen naar biologische processen, illustraties en af en toe bronvermeldingen. Dat maakt het voor hem, en voor mij, lastig om te beoordelen wat betrouwbaar is. In hoeverre moet ik accepteren dat mijn zoon deze voedingskeuzes maakt en zijn eigen weg zoekt, en in hoeverre bied ik tegenwicht in de hoop dat hij zijn voedingspatroon bijstelt?”

Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend. 

De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Liefdevol verzet

Remco Pijpers: „Mijn advies is om uw zoon zijn eigen voedingskeuzes te laten maken én liefdevol verzet te bieden, zoals de communicatiewetenschapper Neil Postman het zo mooi gezegd heeft. Liefdevol verzet keert zich tegen de schadelijke effecten van technologie, zoals de slechte invloed van influencers die een dik salaris verdienen met hun praatjes, en komt neer op samen zoeken naar betrouwbare alternatieven. 

„Moedig uw zoon aan influencers te vinden die een academische achtergrond hebben, misschien zelfs werken op een universiteit. Die zijn misschien niet jong en in het bezit van lange blonde manen zoals Marcus Young, maar ze verwijzen wel uitsluitend naar traceerbare bronnen. Als hij dat doet, kunt u met hem over de verschillen in gesprek.

„Vraag verder zijn middelbare school in hoeverre digitale geletterdheid terugkomt in de lessen. Scholen zijn verplicht daar aandacht aan te besteden en wat is er mooier dan kritisch denken te stimuleren door de retoriek van influencers én de algoritmische invloeden van YouTube te ontleden. 

„Eén geluk heeft u: uw zoon is kritisch, staat open voor gesprek en kijkt zelfs samen met u naar video’s. Die verbinding met hem is het belangrijkst.”

Motivatie onderzoeken

Katja Passchier: „Wat motiveert uw zoon, waarom staat hij open voor deze adviezen? Houdt hij toch al niet zo van groenten, fruit en brood? Past het bij hem vaak hetzelfde te eten? Of zet hij zich hiermee misschien af tegen het voedingspatroon in het gezin? 

„Wat betekent deze keuze voor zijn verdere voedingspatroon? Eet hij daarnaast toch ook nog snacks en chips, of echt alleen vlees en eieren? Als u dit weet heeft u de opening voor een gesprek.

„Goed om samen met hem vast te stellen dat een jongen van zestien een andere voedingsbehoefte heeft dan een volwassene. Botten, hersenen en spieren zijn immers nog in de groei. Daarnaast zou door dit eenzijdige eetpatroon zijn eetlust kunnen afnemen, terwijlzestienjarige jongens juist veel voeding nodig hebben.

„Als hij echt gezond wil eten, horen daar ook groenten, fruit en brood bij. De koolhydraten daarvan fungeren als brandstof; belangrijk voor concentratie en beweging, en nodig om eiwitten goed in spieren te krijgen. De voedingsvezels van onder andere groente, fruit en brood verminderen de kans op aandoeningen als darmkanker op latere leeftijd.

„Wie gezond eet, à la de Schijf van Vijf, krijgt echt voldoende eiwit binnen, ook als je naar de sportschool gaat, daarnaast misschien nog voetbalt, en naar school fietst. 

„Vraag uw zoon wat hij nodig heeft om iemands kennis te vertrouwen. Dat levert hoe dan ook een mooi gesprek op.”

Remco Pijpers is specialist onderwijs, jeugd en technologie bij Kennisnet. Katja Passchier-Blok is kinderdiëtiste.