Op de emigratiebeurs worden Nederlandse verpleegkundigen verleid om in Zweden te komen werken

Zo’n veertig verpleegkundigen en hun partners luisteren naar een Vlaamse collega die vertelt waarom ook zij beter naar Zweden kunnen verhuizen. Zij vertrok drie jaar geleden met haar man en drie kinderen en heeft geen moment spijt gehad. Het is er groen, ruim, rustig. De work-life-balance is evenwichtiger dan die in België en Nederland. In de microfoon zegt ze: „Heeft je kind ’s ochtend koorts en kan het niet naar de crèche? Dan bel je je werk af. Iedereen vindt dat prima. Dat is ondenkbaar in België en ik denk ook in Nederland.”

In België was ze een dienst lang in haar eentje verantwoordelijk voor drie patiënten, vertelt de verpleegkundige aan haar toehoorders. In Zweden zorgen drie personeelsleden voor twee patiënten. Werkdruk: bijna nul. Keerzijdes aan het Zweedse leven zijn er ook, vertelt ze. De wachtlijsten in de zorg zijn lang en het kind staat er zo centraal dat het vaak „chaos” is in de klas. „Mijn dochter komt dan uit school en zegt ‘mama, ze liepen vandaag weer op de tafels’. Ik vraag wat de juf deed en dan antwoordt ze: ‘niets’.”

Op de Emigratiebeurs, dit weekend in Utrecht, zijn duizenden jonge stellen en gezinnen die zoeken naar een nieuwe toekomst. 17.000 mensen kochten een kaartje, 3.000 meer dan vorig jaar. De vraag stijgt elk jaar, vertelt beursdirecteur Sterre Van de Kerkhof. Gevraagd waar ze naar zoeken, vertellen jongere bezoekers steevast: meer groen, meer rust, minder stress en betaalbare huizen. Sommigen vinden de belastingen in Nederland te hoog, de onveiligheid te groot en de maatschappij te jachtig.

Opvallend op de beurs zijn de vele stands voor Zweden en Noorwegen en dan specifiek de uitnodiging aan Nederlandse zorgmedewerkers om te emigreren. De Nederlandse zorg kampt zelf al jaren met personeelstekorten – de zorg in andere landen ook. Dan is het de vraag wie bereid is te emigreren naar betere omstandigheden. In Nederland werken zo’n 3.500 buitenlandse verpleegkundigen uit onder meer Spanje en de Filipijnen, om hier de nood te lenigen. Nederlandse zorgmedewerkers kijken op de emigratiebeurs in Utrecht op hun beurt naar landen waar zíj zouden kunnen werken.

De stand van Panama is een nieuwkomer op de Emigratiebeurs.

Foto Dieuwertje Bravenboer

Gezinsvriendelijk

Zweden is gezinsvriendelijk én mensvriendelijk, zegt Louisa Kallerteg, die op de beurs staat namens bedrijven uit de Zweedse regio Vetlanda. Schoolgaande kinderen in Zweden worden vijf dagen per week betaalbaar opgevangen zodat ouders kunnen werken, vertelt de Vlaamse verpleegkundige. Elk jaar mag zij voor ieder van haar schoolgaande kinderen vier weken ouderschapsverlof opnemen tegen 80 procent betaling. Maar er is ook veel groen, bossen, bergen, frisse lucht. De loonbelasting is laag, de huizenprijzen ook. Voor 100.000 tot 200.000 euro koop je een groot huis met een grote tuin, buiten de grote steden. Op tientallen posters achter de stands zijn lieflijke rode houten huizen afgebeeld naast meren en bergen. Zweden heeft álles, Noorwegen ook – dat is de boodschap van de vele Zweedse en Noorse stands op de 28e emigratiebeurs.

Ondanks die weelde worden er steeds minder kinderen geboren in Zweden en Noorwegen. En daarom hebben ze jonge mensen van buiten nodig, constateert Kallerteg. „Nederlanders werken hard, zijn goed opgeleid en velen willen meer ruimte en rust om zich heen dan er in Nederland is. Wij willen ze hebben en ze komen graag. Vorig jaar verhuisden 93 Nederlandse huishoudens naar onze provincie”. In totaal verhuisden in 2024 ongeveer 1.500 Nederlanders naar Zweden.

De landelijke emigratiecijfers stijgen. Vorig jaar vertrokken 211.000 mensen, in 2023 nog 198.000, al was maar 22,6 procent van die groepen in Nederland geboren. Volgens het CBS gingen van die 22.6 procent de meesten naar België, Spanje, Duitsland, Frankrijk, de VS, Portugal en Zweden. De andere 77.4 procent van de emigranten waren eerder naar Nederland geïmmigreerd en vertrokken weer.

Dubai

Op de beurs zijn ook landen van buiten Europa vertegenwoordigd. Canada, de VS, Australië, Nieuw-Zeeland, Suriname, Dubai en nieuwkomers Panama en Tanzania. Functionarissen uit Dubai lieten recent weten dat ze niet meer wilden komen, vertelt beursdirecteur Sterre van de Kerkhof. „Ze zeiden ‘wie wil er nog naar de Emiraten nu die oorlog met Iran woedt?’ Maar ik zei: ‘Kom gewoon en stel bezoekers gerust.'”

De Rotterdamse Dennis Hohmann (37) en Maribel Sanchez (35) twijfelen tussen Suriname en Canada. Ze hebben vier kinderen en verhuisden zes jaar geleden naar Hellevoetsluis maar nu lonkt het buitenland. Met de forse overwaarde op hun huis kunnen ze een mooi huis kopen in Suriname, zegt Dennis. Hij is er al vaak geweest voor zijn werk en ziet het helemaal zitten. Iedereen spreekt er Nederlands, het is groen en veilig en er zijn „veel minder regels dan hier”. Als hij hier een dakkapel op zijn eigen huis wil bouwen, bijvoorbeeld, moet hij eerst toestemming krijgen. In Suriname niet.

Nieuwe vrienden

Orthopedisch chirurg Joost en zijn vriendin Puck van den Brink (33), business analist, willen naar Zweden of Noorwegen. Daar is veel werk voor chirurgen; meer dan in Nederland. Ze verruilden Amsterdam voor Ommen en verlangen naar nog meer rust en groen. Ze verbouwen groenten en vangen verwaarloosde dieren op. Elke plaats ten zuiden van de Noorse hoofdstad Oslo en het Zweedse Uppsala komt voor hen in aanmerking. „Daar is het ’s winters niet té lang donker zoals in het noorden”, zegt Joost. Zouden ze hun vrienden en familie niet missen als ze Nederland verlaten? Puck: „Jawel, maar die kunnen op bezoek komen. En we maken eigenlijk altijd nieuwe vrienden.”

Voor twee ambtenaren uit Eindhoven, Sylvie en Diederik, (die niet met achternaam in de krant willen omdat hun werkgevers nog niet van hun plannen weten), wordt de droom in de zomer van 2027 werkelijkheid. Met hun kinderen verruilen zij Nederland dan voor Zweden. Ze leren de Zweedse taal, al houden de tieners het bij duolingo-Zweeds. Eentje wil verpleegkunde studeren in Zweden, de anderen weten het nog niet precies.

Het gezin vindt het leven in Nederland onrustig. „Te vol, te druk, te veel prikkels. Het leven is in Nederland zo hectisch”, zegt Sylvie. Ze verheugen zich op een lager tempo en meer groen. De drukte in Eindhoven, een stad die hard groeit, heeft ironisch genoeg ook voordelen voor ze: ze verwachten hun nieuwbouwhuis met forse overwaarde te kunnen verkopen aan expats die in Eindhoven een huiszoeken. „En daarmee kunnen we in Zweden een heel rijtje huizen kopen! Onze oudste is al aan het zoeken.”